Daniel SZYSZ
Grzybobranie to dla wielu Polaków prawdziwa jesienna tradycja. Zanim jednak wejdziesz do lasu z koszykiem, warto pamiętać o bezpieczeństwie, odpowiednim przygotowaniu i zasadzie najważniejszej ze wszystkich – zbieraj tylko te grzyby, które znasz na sto procent.
Koszyk w rękę, kalosze na nogi i kierunek – las. Jesienne grzybobranie właśnie się zaczyna, a tysiące Polaków ruszają po borowiki, podgrzybki, koźlarze i inne leśne skarby. Grzybobranie może być świetnym sposobem na odpoczynek, ruch i rodzinny spacer, ale pod jednym warunkiem: trzeba robić to rozsądnie. Jeden błąd może skończyć się zatruciem, zagubieniem w lesie albo niebezpieczną sytuacją na drodze.
Dla wielu osób grzybobranie to niemal narodowy sport. Są emocje, rywalizacja, poranne pobudki, tajne miejscówki i duma z pełnego koszyka. Warto jednak pamiętać, że las nie jest parkiem miejskim. Łatwo stracić orientację, telefon może stracić zasięg, pogoda może się gwałtownie zmienić, a grzyb, który „wygląda znajomo”, wcale nie musi być jadalny.
Dlatego zanim ruszysz do lasu, przygotuj się tak, jak do każdej aktywności poza miastem.
Zbieraj tylko te grzyby, które znasz na sto procent
To najważniejsza zasada grzybobrania.
Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, nie wkładaj grzyba do koszyka. Nie sugeruj się tym, że podobny grzyb widziałeś wcześniej albo że aplikacja w telefonie wskazuje konkretny gatunek. Aplikacje mogą być pomocą, ale nie zastępują wiedzy i doświadczenia.
Początkujący grzybiarze powinni ograniczać się do gatunków, które potrafią rozpoznać bez żadnych wątpliwości. Szczególną ostrożność należy zachować przy grzybach blaszkowych, ponieważ w tej grupie znajdują się również gatunki silnie trujące.
Nie zbieraj bardzo młodych grzybów, których cechy nie są jeszcze dobrze wykształcone. Ostrożność trzeba zachować także przy grzybach starych, mocno nasiąkniętych wodą, spleśniałych albo nadgryzionych.
Nie eksperymentuj z grzybami
Grzybobranie nie jest miejscem na testowanie domowych sposobów.
Nie istnieje prosty „test cebuli”, srebrnej łyżeczki czy zapachu, który pozwala bezpiecznie odróżnić grzyba jadalnego od trującego. Niektóre gatunki trujące mogą wyglądać bardzo podobnie do jadalnych.
Jeżeli nie jesteś pewien – zostaw grzyb w lesie.
To najprostsza zasada, która może uratować zdrowie, a nawet życie.
Koszyk zamiast reklamówki
Grzyby najlepiej zbierać do przewiewnego koszyka.
Foliowa reklamówka nie jest dobrym rozwiązaniem. Grzyby mogą się w niej zaparzać i szybko psuć. Jeżeli planujesz dłuższy spacer po lesie, wybierz stabilny koszyk, który nie będzie miażdżył zebranych owocników.
Nie niszcz także grzybów, których nie zbierasz. Grzyby trujące i niejadalne również są częścią leśnego ekosystemu.
Zanim odejdziesz od samochodu – zaznacz miejsce parkowania
To jedna z najprostszych i najbardziej skutecznych zasad bezpieczeństwa.
Po zaparkowaniu samochodu otwórz mapę w telefonie i zapisz dokładną lokalizację auta. Możesz przypiąć punkt w Google Maps, zrobić zrzut ekranu współrzędnych albo skorzystać z aplikacji mapowej działającej offline.
Warto również pobrać mapę lasu przed wyjazdem. W miejscach z gorszym zasięgiem internet może przestać działać, ale GPS w telefonie nadal może pomagać w orientacji.
Dobrze jest także zapamiętać charakterystyczne punkty w pobliżu samochodu: skrzyżowanie dróg leśnych, numer oddziału leśnego, linię energetyczną, mostek albo charakterystyczny znak.
Nie parkuj gdzie popadnie
Samochód należy zostawić w miejscu do tego przeznaczonym.
Nie blokuj dróg leśnych, szlabanów, dróg przeciwpożarowych ani wjazdów służbowych. W razie pożaru, wypadku albo akcji ratunkowej źle zaparkowany samochód może utrudnić przejazd straży pożarnej, policji lub pogotowia.
Nie zakładaj również, że skoro droga leśna nie ma szlabanu, to można na nią legalnie wjechać samochodem.
Najbezpieczniej korzystać z oznaczonych parkingów i miejsc postoju.
Telefon musi być naładowany
Wchodząc do lasu, warto mieć telefon z pełną baterią.
Najlepiej zabrać również powerbank i przewód do ładowania. Telefon może być potrzebny do nawigacji, kontaktu z bliskimi albo wezwania pomocy.
Przed wyjazdem sprawdź, czy masz aktywną lokalizację GPS i pobraną mapę offline.
Dobrym dodatkiem może być także niewielka latarka, kompas lub gwizdek. To proste rzeczy, które mogą okazać się bardzo pomocne, jeśli spacer się przedłuży.
Powiedz komuś, gdzie jedziesz
Jeśli wybierasz się do lasu sam, poinformuj bliską osobę, gdzie jedziesz i o której mniej więcej planujesz wrócić.
Nie musi to być szczegółowa trasa. Wystarczy nazwa lasu, miejscowość i przewidywana godzina powrotu.
W sytuacji, gdy nie wrócisz na czas i nie będzie z tobą kontaktu, taka informacja może bardzo ułatwić poszukiwania.
W grupie nie rozchodźcie się bez kontroli
Podczas grzybobrania łatwo stracić innych z oczu.
Każdy widzi kolejnego grzyba, każdy skręca „tylko na chwilę”, a po kilkunastu minutach grupa może być rozrzucona na dużym obszarze.
Jeżeli idziecie razem, ustalcie kierunek marszu i miejsce spotkania. Nie oddalajcie się zbyt daleko. Co jakiś czas sprawdzajcie, czy wszyscy są w zasięgu wzroku, głosu albo telefonu.
Pilnuj dzieci
Z dziećmi trzeba zachować szczególną ostrożność.
Las pełen jest ciekawych miejsc, zwierząt, patyków i grzybów. Dziecko może oddalić się bardzo szybko i po chwili zniknąć między drzewami.
Najważniejsza zasada jest prosta: dziecko powinno pozostawać cały czas pod bezpośrednią kontrolą dorosłego.
Warto również od początku uczyć dzieci, że nieznanych grzybów nie dotykamy i nie próbujemy.
Odpowiedni ubiór to nie fanaberia
Jesienny las może być mokry, chłodny i śliski.
Najlepiej założyć długie spodnie, odpowiednie buty, kurtkę i nakrycie głowy. Przydadzą się również nieprzemakalne buty lub kalosze, szczególnie po deszczu.
Warto pamiętać o kleszczach i innych owadach. Po powrocie z lasu dobrze jest dokładnie obejrzeć ciało i ubranie.
Sprawdź pogodę przed wyjazdem
Przed grzybobraniem sprawdź prognozę.
Jeżeli zapowiadana jest burza, silny wiatr albo ulewny deszcz, lepiej przełożyć wyprawę.
Silny wiatr w lesie oznacza ryzyko spadających gałęzi i przewracających się drzew. Jesienią bardzo szybko robi się również ciemno, dlatego nie warto planować powrotu na ostatnią chwilę.
Co zabrać na grzybobranie?
Przed wyjściem do lasu sprawdź, czy masz:
- naładowany telefon,
- powerbank,
- pobraną mapę offline,
- zapisaną lokalizację samochodu,
- przewiewny koszyk,
- wodę i niewielką przekąskę,
- odpowiednie buty i ubranie,
- środek przeciw kleszczom,
- latarkę lub czołówkę,
- podstawową apteczkę,
- informację przekazaną bliskiej osobie, gdzie się znajdujesz.
Co zrobić, jeśli zgubisz się w lesie?
Najważniejsze: nie panikuj.
Zatrzymaj się i spróbuj ustalić swoją pozycję. Sprawdź GPS, zapisaną lokalizację samochodu i mapę offline.
Rozejrzyj się za charakterystycznymi punktami terenu.
Jeżeli nie jesteś w stanie samodzielnie odnaleźć drogi albo sytuacja zaczyna być niebezpieczna, skontaktuj się ze służbami ratunkowymi pod numerem 112.
Po wezwaniu pomocy nie przemieszczaj się chaotycznie po lesie, jeśli nie ma takiej konieczności. Im dokładniej potrafisz opisać swoją lokalizację, tym łatwiejsze będą poszukiwania.
Zatrucie grzybami – nie czekaj
Po zjedzeniu grzybów nie wolno lekceważyć niepokojących objawów.
Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, osłabienie czy zawroty głowy mogą być objawem zatrucia.
Niektóre zatrucia dają objawy dopiero po wielu godzinach.
Jeżeli podejrzewasz zatrucie grzybami, nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Jeżeli masz resztki przygotowanej potrawy albo pozostałe grzyby, nie wyrzucaj ich. Mogą pomóc w ustaleniu przyczyny zatrucia.
Rodzinne grzybobranie w jesiennym lesie z koszem pełnym grzybów
Narodowy sport Polaków ruszył. Bawmy się dobrze, ale z głową
Pełny koszyk borowików daje ogromną satysfakcję. Jesienny spacer po lesie to świetny sposób na odpoczynek od miasta, ruch i wspólnie spędzony czas.
Ale najważniejsze nie jest to, ile grzybów przyniesiesz do domu.
Najważniejsze jest to, żebyś z tego lasu bezpiecznie wrócił.
Nie znasz grzyba – nie zbieraj.
Nie wiesz, gdzie jesteś – sprawdź mapę.
Wchodzisz do lasu – zapamiętaj drogę i zaznacz samochód.
Idziesz z dzieckiem – nie spuszczaj go z oczu.
Telefon – naładowany.
Pogoda – sprawdzona.
I dopiero wtedy można ruszać na prawdziwe grzybobranie.
Najczęściej zadawane pytania o grzybobranie
Czy aplikacja w telefonie wystarczy do rozpoznania grzyba?
Nie. Aplikacja może pomóc, ale nie powinna być jedyną podstawą decyzji o zjedzeniu grzyba. Jeśli masz wątpliwości, nie zbieraj go.
Czy można zbierać grzyby do reklamówki?
Lepiej tego nie robić. Grzyby powinny być przewożone w przewiewnym koszyku.
Jak nie zgubić samochodu w lesie?
Zapisz miejsce parkowania w aplikacji mapowej, zapisz współrzędne albo zrób zrzut ekranu lokalizacji. Warto również pobrać mapę offline.
Co zrobić, jeśli zgubię się w lesie?
Zachować spokój, sprawdzić GPS i mapę, spróbować odnaleźć charakterystyczne punkty, a w przypadku zagrożenia zadzwonić pod numer 112.
Czy można wjechać samochodem na każdą drogę leśną?
Nie. Najbezpieczniej korzystać z oznaczonych parkingów i miejsc postoju. Nie wolno blokować dróg przeciwpożarowych i wjazdów służbowych.
Co zrobić przy podejrzeniu zatrucia grzybami?
Nie zwlekać i skontaktować się z lekarzem lub zadzwonić pod 112.